Palekanon Savaşı (1329)

1329'da Maltepe'de III. Andronikos ile Orhan Gazi arasında yapılan, Osmanlı zaferiyle sonuçlanan muharebe.

09 Haziran 2016 1 dk okuma

Palekanon Savaşı (Pelekanon Muharebesi), 1329 yılında Bizans İmparatoru III. Andronikos ile Osmanlı Beyi Orhan Gazi'nin kuvvetleri arasında yapıldı ve Osmanlıların zaferiyle sonuçlandı. Osmanlı kaynaklarında ve tarihçi İsmail Hami Danişmend'de savaşın yeri Maltepe olarak geçer; bu yüzden Maltepe Muharebesi adıyla da anılır.

Kısaca

Ne zaman: 1329 (Hicri 729 Recep). Bazı kaynaklar 1330 / 731 tarihini de verir.
Nerede: Bizans kaynaklarında Pelekanon — Danişmend bunu Maltepe olarak karşılar.
Kimler: Bizans ordusu (III. Andronikos) – Osmanlı kuvvetleri (Orhan Gazi).
Sonuç: Osmanlı zaferi. İmparator yaralandı, Bizans ordusu dağıldı.
Osmanlı kuvveti: Bizans kaynaklarına göre yaklaşık sekiz bin kişi.

Savaşın sebebi

1327'deki fetihten sonra Orhan Gazi'nin kuvvetlerinin Boğaz'a inmesi Bizans'ı tedirgin etmişti. Çok geçmeden İznik'in kuşatılması, o sırada Bizans imparatoru olan III. Andronikos'u harekete geçmeye zorladı. İmparator, kuşatma altındaki şehri kurtarmak için aceleyle bir ordu topladı ve Üsküdar'dan yola çıktı.

Savaş nasıl gelişti

Üsküdar'dan Maltepe'ye ancak üç günde gelebilen Bizans ordusu, burada Türk kuvvetleriyle karşılaştı. Çarpışma sırasında imparator yaralandı; bir halı içinde sahile taşınıp gemiyle kaçırıldı. Komutanını kaybeden Bizans ordusu panikle dağıldı ve birçok Rum asilzadesi hayatını kaybetti.

Rivayete göre Osmanlı ordusuna, Osman Gazi'nin oğullarından ve Orhan Gazi'nin kardeşlerinden Pazarlu Bey kumanda ediyordu.

Tarihçi İsmail Hami Danişmend ne diyor

«Bizans menbalarına göre bu 'Pelekanon: Maltepe' muharebesi Miladın 1329 senesi Mayıs ayına tesadüf etmiştir. Bu tarih, Hicretin 729 senesi Recep ayına müsadiftir. Harbin sebebi, Bizans İmparatoru III. Andronikos Paleologos'un Orhan Gazi tarafından muhasara edilen İznik Şehrini kurtarmak için alelacele bir ordu toplayıp harekete geçmesidir. Üsküdar'dan Maltepe'ye ancak üç günde gelebilen Bizans ordusu burada Türklerle karşılaşıp muharebeye tutuşmuş, bu muharebede imparator yaralanıp bir halı içinde sahile nakledilerek gemi ile kaçırılmış, Bizans ordusu panikle bozulmuş ve birçok Rum asilzadeleri maktul düşmüştür. Maltepe muharebesinde Osmanlı ordusuna Osman Gazi'nin oğullarından ve Orhan Gazi'nin kardeşlerinden Pazarlu Bey'in kumanda ettiği rivayet edilir. Bizanslılara göre bu muharebedeki Osmanlı kuvvetinin miktarı sekiz bin kişidir. Maltepe zaferi için 1330/731 tarihi de rivayet edilir. Bu muharebenin 'Philokrini: Tavşancıl'da vukua geldiği hakkında zayıf bir Bizans rivayeti vardır.»

Kaynak: İsmail Hami Danişmend, İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi, cilt 1, s. 17.

Neden önemli

Palekanon, Bizans'ın Anadolu'daki topraklarını korumak için gönderdiği son ciddi ordudur. Yenilgiden sonra İznik ve İzmit gibi kuşatma altındaki şehirlere yardım gönderilemedi; bu şehirler kısa süre içinde Osmanlı egemenliğine geçti. Savaş, kuruluş dönemindeki Osmanlı Beyliği'nin bölgedeki üstünlüğünü kesinleştiren dönüm noktalarından biri sayılır.

Savaşın yeri tartışması

Bizans kaynaklarındaki Pelekanon adının bugün tam olarak neresi olduğu tartışmalıdır. Danişmend bunu doğrudan Maltepe olarak verir. Aynı yazar, savaşın Philokrini — Tavşancıl civarında olduğuna dair zayıf bir Bizans rivayeti bulunduğunu da not düşer. Yani Maltepe bu savaşın yeri olarak ilk sırada anılır, ama tek görüş değildir.

Maltepe tarihinden ilgili yazılar

Bu sayfadaki bilgiler İsmail Hami Danişmend'in İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi adlı eserine dayanır. Tarih ve yer konusunda kaynaklar arasında farklar vardır; metinde bu farklar olduğu gibi aktarılmıştır.

Reklam