Oxford Üniversitesi öncülüğünde İngiltere’de yapılan kapsamlı bir araştırma, “deksametazon” adlı ucuz ve kolay bulunabilen bir ilacın Covid-19 virüsüyle mücadelede önemli bir rol oynayabileceğini açıkladı.

Araştırmada ilacın solunum cihazına bağlı hastalarda ölüm riskini üçte bir, oksijen verilen hastalarda ise beşte bir oranında azalttığı ortaya kondu.

Ucuz olması nedeniyle ilacın yüksek vaka sayısıyla baş etmekte zorlanan yoksul ülkeler için de yararlı olacağı belirtilen Deksametazon’un yüksek risk grubundaki hastalarda etkili olduğu görüldü.

İlaç denemesinde hastanede tedavi gören 2000 hastaya deksametazon verildi ve sonuçlar, bu ilacı almayan 4 bin hastanın verileriyle kıyaslandı. İlaçla solunum cihazına bağlı hastaların ölüm riski oranı yüzde 40’tan yüzde 28’e düştü.

Araştırma heyetinin başkanı Prof. Peter Horby, “Bu şimdiye kadar ölüm oranını azaltan tek ilaç” dedi.

İlacın Türkiye’de de kullanıp kullanılmadığı merak konusuyken, dün düzenlenen basın toplantısında konuşan Fahrettin Koca, kortizon ilacı olan Deksametazon’un Türkiye’de salgının başından beri yoğun bakımda ileri derece solunum sıkıntısı olan corona virüs hastalarının tedavisinde kullanıldığını söyledi.

Koca, Bilim Kurulu tarafından hazırlanan rehber ve tedavi algoritmasında ilacın yer aldığını ve en başından beri özellikle ‘sitokin fırtınası’ olan hastalarda kullanıldığını belirtti:

“Başından beri kullandığımız ama hangi hastaya kullandığımızın da net belirli olduğu, özellikle riskli solunum sıkıntısı olan hastalara hem genel hem de hedefe yönelik bu ve benzeri ilaçları kullandığımızı ve rehberimizde olduğunu, bunun Türkiye’nin kendi algoritmasının ne kadar geniş ve önceden tedbir aldığını göstermek açısından da önemli olduğunu söylemek istiyorum.”

BAZI BİLİM İNSANLARI İLACIN YAN ETKİLERİNE KARŞI UYARIYOR

Onlarca yıldır çeşitli hastalıklar için kullanılan bir tür kortizon ilacı Deksametazon’un COVID-19 tedavisinde kullanılmasına karşı ‘temkinli’ yaklaşan bilim insanları da var.

Bazı uzmanlar ilacın dozajı ve zamanlaması konusunda yeterli bilgiye sahip olunmadığı için yanlış kullanımın, hastalara zarar verebileceğine işaret ediyor.

Leuven Üniversitesi Tıp Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Geert Meyfroidt da ilaca ilişkin araştırma sonuçlarının, bilimsel dergiler aracılığıyla değil de dünya çapında daha hızlı kullanılabilmesi için, bir basın bülteni aracılığıyla duyurulduğunu düşünüyor.

Belçikalı profesör, tüm dünyada isteyen herkesin kolayca ve ucuza ulaşabileceği ilacın hızla yaygın bir şekilde kullanılmasının kendisini biraz endişelendirdiğini söylüyor.

BBC Türkçe’ye konuşan Bilim Kurulu üyesi Sema Turan da “Bu çalışma öncelikle bir tıp dergisinde yayımlanmalı ve ondan sonra detaylı konuşulmalıdır” diyor.

Frankfurt kentindeki Goethe Üniversitesi Hastanesi Enfeksiyonoloji Bölümü Başkanı Maria Vehreschild, ilacın yan etkileri üzerinde çalışılmasının da önemli olduğuna dikkat çekiyor.

Hannover Tıp Fakültesi’nden Pnömolog Tobias Welte de “Elde edilen sonuçlar bağımsız ve tam yetkili bilir kişiler tarafından incelemeden araştırmayı değerlendiremezsiniz” diyor.

Regensburg Üniversite Hastanesi Enfeksiyonoloji Bölümü’nden Bernd Salzberger ise deksametazon maddesinin virüse karşı vücudun bağışıklık yanıtını frenleyebileceğine ve bunun da virüsün yok edilmesini yavaşlatabileceğini savunuyor.

Öte yandan Dünya Sağlık Örgütü Başkanı Tedros Adhanom Ghebreyesus ilacın ağır corona hastaları için hayat kurtarıcı olabileceğini söyledi.

Belçika Halk Sağlığı Enstitüsü (Sciensano) Viral Hastalıklar Bölümü Başkanı Steven Van Gucht, ilacın, oksijen yoksunluğu veya mekanik solunum desteğine ihtiyaç duyan hastalarda ölüm oranını yüzde 30’a kadar düşmesinin ‘çok iyi bir sonuç’ olduğunu belirtti.

Ghent Üniversitesi’nden akciğer hastalıkları uzmanı Prof. Dr. Bart Lambrecht ise, Covid-19 hastalarındaki iltihap sorununun, kolay bulunan ve çok ucuz bir ilaçla ortadan kaldırılabildiğini vurgulayarak, bunun çok önemli bir adım olarak değerlendiriyor.

BİLİM KURULU ÜYESİ ÜNAL: BEKLEDİĞİMİZ VE BİLDİĞİMİZ BİR SONUÇTU

BBC Türkçe’ye konuşan Bilim Kurulu üyesi Prof. Dr. Serhat Ünal, Türkiye’de de COVID-19 tedavisinde kullanılan ilacın işlevini şöyle açıklıyor:

“Vücuda herhangi yabancı bir mikrop girdiğinde savunma sistemi zaten buna cevap verir ama corona virüs diğerlerinden farklı olarak çok farklı sistemi uyarıyor. Bunu da sitokin fırtınası yani immün sistemin çok fazla çalıştığının göstergelerinden anlıyoruz.”

“Fazla çalışan immün sistemi vücuda hasar veriyor. Akciğerde corona virüsün yaptığı hasardan ziyade, immün sistem vücuda yani kendi kendisine zarar veriyor. O yüzden tedavide bir taraftan virüsün çoğalmasını engelleyecek ilaçlar başlanırken, bir taraftan da immün sistemimizde fazla tetiklenme olmuşsa, akciğerimize hasar vermesin diye immün sistemin hızını yavaşlatıcı ilaç veriyoruz. Kortizon da bu grupta bir ilaçtır.”

Türkiye’de şu ana dek COVID-19 tedavisinde Deksametazon’un muadili sayılabilecek bir başka kortizon ilacının kullanıldığını ifade eden Ünal, bu ilaçların ‘keskin bıçak’ olduğunu söylüyor:

“Biz hidrokortizon kullanıyoruz. Kortizon, hidrokortizon, deksametazon hepsi aynı grup ilaçlar. Onlar deksametazonun iltihap önleyici etkisi biraz daha fazla olabileceği için araştırmada deksametazonu tercih etmişler. Bizler de bundan sonra deksametazonu tercih edebiliriz ki zaten kullanıyoruz, esasında bunların hepsi kortizon.”

“Bu ilaçlar keskin bıçaktır; bir taraftan iyileştirir ama bir taraftan zarar verebilir. Aslında tedavideki etkisi bizim açımızdan yeni bir bilgi değil, sadece İngiltere’de deksametazon ile yapılan klinik çalışmaların sonuçları yeni çıktı. Beklediğimiz ve bildiğimiz bir sonuçtu.”

Ünal, bu ilacın direkt COVID-19’a yönelik bir ilaç olmadığının altını çiziyor ve “Virüsün yarattığı immün sistem alevlenmesine karşı, alevlenmeyi azaltıcı bir ilaç” diyor.

The post Deksametazon ilacı Türkiye’de nasıl kullanılıyor? Bakan Koca’dan flaş açıklama appeared first on maltepe.com.tr.

İngiltere Başbakanı Boris Johnson, 4 Temmuz’dan itibaren ülkede 2 metrelik sosyal mesafenin 1 metreye düşürüleceğini açıkladı.

İngiliz hükümet bir süredir, insanları daha küçük alanlara sığdırmak isteyen konaklama ve eğlence sektörünün baskısı altındaydı.

Hükümete koronavirüs konusunda danışmanlık yapan bilim kurulu üyelerine göre virüsün bulaşma riski açısından 1 metrelik sosyal mesafe, iki metrelik sosyal mesafeden 2-10 kat arası daha riskli.

Türkiye’de ise sosyal mesafe 1,5 metre olarak belirlendi.

BİLİM NE DİYOR?

En basit haliyle yakınınızda virüs taşıyan biri olması, bulaşma ihtimalini artıyor. 

Dünya Sağlık Örgütü, en az bir metrelik sosyal mesafe öneriyor.

Sosyal mesafeyi bir metre olarak belirleyen ülkelerin önemli bir kısmı, insanların maske takmasını da zorunlu kılıyor.

Öte yandan ülkelerin kendi içlerinde de farklılıklar olabiliyor:

• Birleşik Krallık’ta İngiltere 4 Temmuz’da sosyal mesafeyi 1 metreye indirme kararı alırken, İskoçya bir süre daha 2 metre kuralına devam edeceğini açıkladı.
• Almanya’da genel kural 1,5 metre olsa da bazı eyaletlerde kurallar değişiyor.
• İspanya’da genel kural 1,5 metre fakat Katalonya’da açık hava etkinliklerinde herkesin maske takması koşuluyla bu mesafe azaltılabiliyor.

BBC

1 METREDE RİSKİ AZALTMAK İÇİN NE YAPMAK LAZIM?

İngiltere Bilim Kurulu üyeleri, her binanın kendi koşullarına göre bir değerlendirme yapması gerektiğini söylüyor.

Riski azaltmak için ilk yapılabilecek şey, 2 metreden daha yakınınızdaki bir kişiyle geçirdiğiniz süreyi azaltmak.

Maskeler ve plastik vizör veya bölmeler, ağızdan çıkan damlacıkların bulaşmasını engelleyebilir.

İş yerlerinde vardiyalar değiştirilerek aynı anda binada olan kişi sayısı azaltılabilir.

Oturma düzeni değiştirilerek yüz yüze oturan insanların sayısı azaltılıp, bulaşma riskinin daha az olacağı şekilde yan yana ve sırt sırta oturan kişilerin sayısı artırılabilir.

Hava akımı, içeride temiz hava sağlayacak şekilde ayarlanabilir ve mekandaki yüzeyler sıklıkla silinebilir.

Getty Images

MESAFE NASIL ETKİLİYOR?

Lancet tıp dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre bulaşım riskini azaltmak için alınacak önlemler arasında en etkilisi kimseye 1 metreden fazla yaklaşmamak olabilir.

1 metreye kadar yüzde 13 olan ortalama bulaşma oranı, 1 metreyi aşınca yüzde 3’e düşüyor.

2 metrede yüzde 1,5, 3 metrede ise yüzde 0,75 oluyor.

BU ALANDA İLK ARAŞTIRMALAR NE ZAMAN YAPILDI?

Bu alandaki ilk araştırmalar 1930’larda yapılmıştı.

Bilim insanları öksürük veya hapşırık ile çıkan damlacıkların ya havada hemen buharlaştığı ya da yere düştüğü sonucuna ulaşmıştı.

Bu damlacıkların 1-2 metre içinde bir alana düştüğü anlaşıldı.

Bu nedenle virüsün bulaşma riskini artıracak en büyük etkenlerden biri, üzerinize birinin öksürmesi veya hapşırması.

VİRÜS BAŞKA NASIL BULAŞIR?

Bazı bilim insanları virüsün aerosol denen küçük parçacıklar ile havada daha uzun süre ilerleyebileceği ve bunun bulaşma riskini artırdığını düşünüyor.

Massachusetts Institute of Technology’den (MIT) Prof. Lydia Bourouiba, yüksek hızlı kayıt yapan kameralar yardımıyla gerçekleştirdiği araştırma ile, öksürüğün 6 metreye ulaşan küçük parçacıklar saçtığını tespit etti.

Çin’deki hastanelerde koronavirüs kalıntıları tespit eden bir diğer araştırmada ise güvenli mesafe olarak 4 metre önerildi.

Öte yandan ABD Salgın Kontrol Merkezi; duman, sis ve spreyler gibi aerosollerin virüsün yayılımına etkisinin henüz net olmadığını söylüyor.

TEK ETKEN MESAFE DEĞİL

Mesafenin yanı sıra geçirilen süre da çok önemli.

Bilim insanları biriyle altı saniye 1 metre uzaklıktan konuşmanın, bir dakika 2 metre uzaklıktan konuşmaya denk olduğunu söylüyor.

Öksürük riski daha da artırıyor. Birinin 2 metre yanınızda öksürmesi, 2 metre yanınızdaki bir kişiyle 30 dakika konuşmanın riskine eşdeğer.

Reuters

HAVALANDIRMANIN ÖNEMİ

Kalabalık mekanlarda bulaşma riski artar.

Hava akımının yönü de önemli. Akımın kaynaklandığı noktada virüs taşıyan biri varsa, akımın bu virüsü diğer insanlara taşıyabilir.

Dışardan gelecek temiz hava da önemli bir faktör.

Çin’de dokuz kişinin koronavirüse yakalandığı bir restoranda, klimanın dışardan temiz hava vermek yerine içerdeki havayı dolaşıma sokmasının etkili olduğu düşünülüyor.

Japon araştırmacılar da kapalı mekanlarda bulaşma riskinin 19 kat fazla olduğu sonucuna vardı.

NEDEN BAZI SORULARIN YANITLARI NET DEĞİL?

Koronavirüs ortaya çıkalı yalnızca birkaç ay oldu ve bu sürede bilim insanları onunla ilgili çok şey öğrendi.

Fakat hâlâ enfekte olmuş kişilerin ne kadar virüs yayabildiğini ve bir kişinin hastalanması için ne miktarda virüs kapması gerektiğini bilmiyoruz.

The post Sosyal mesafenin 2 metrenin altına düşürülmesi virüs riskini ne kadar artırabilir? appeared first on maltepe.com.tr.

Otobüs bileti fiyatlarının, Resmi Gazete’de yayımlanan yeni düzenlemeler sonrası yüzde 30’a varan oranlarda düştüğü bildirildi.

Online bilet satışı yapan bir firmadan yapılan açıklamaya göre, salgın döneminde uygulanan sosyal izolasyon kuralları gereği otobüslerde yan koltuklar boş bırakılıyor ve şehirler arası otobüslerde yüzde 50 kapasite ile yolculuk yapılabiliyordu. Bu durum bilet fiyatlarına yansımış, otobüs bileti fiyatlarında iki katını geçen artışlar görülmüştü.

Ancak otobüs yolculuklarıyla ilgili yapılan son düzenlemeler, bilet fiyatlarını yüzde 30’a varan oranlarda düşürdü.

“Otobüsler biraz daha fazla yolcu alabilecek”

Açıklamada görüşlerine yer verilen Seyahat Analisti Tuğba Hacıbayramoğlu, yapılan yeni düzenlemeye göre aile bireylerinin yan yana oturmasına izin verildiğini belirterek, şunları kaydetti:

“Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın tavan fiyat güncellemesi ile otobüs bileti fiyatları düştü. Biletler artık 70 TL ile 375 TL arasında değişen rakamlarla satılıyor. Bu durumda en fazla yüzde 50 kapasite ile hareket edebilen otobüsler biraz daha fazla yolcu alabilecek. Bu da fiyatlara yansıyabiliyor. Yeni düzenlemede tavan fiyatlar, 101-115 km için 70 TL, 2 bin ve üzeri kilometreler için 375 TL arasında değişiyor. Yaptığımız fiyat araştırmasında daha önce 160 TL tavan fiyat sınırı konulan İstanbul-Ankara otobüs bileti fiyatı en fazla 120 TL oldu.”

Otobüs yolculukları için de HES kodu şart

Öte yandan, otobüs yolculukları için de HES kodu alınması gerekiyor. 0-2 yaş bebekler için HES kodu zorunluluğu olmasa da tüm yaş grupları için bilet satın alırken HES kodu almak zorunlu. 65 yaş üzeri vatandaşlar için ayrıca Seyahat İzin Belgesi alma uygulaması da devam ediyor. Bilet alırken kullanılan HES kodunu yolculuk boyunca da yolcunun yanında bulundurması gerekiyor.

The post Karar Resmi Gazete’de yayımlanmıştı! Otobüs bilet fiyatları geriledi appeared first on maltepe.com.tr.