Taksim Meydanı’na maskesiz gelen kimi vatandaşlar karşılarında polisi görünce cepleri ve çantalarındaki maskeleri çıkararak taktı. Polis ekipleri maske kullanımı konusunda vatandaşlara uyarılarda bulundu. Maskesini çantasına ya da koluna takanlar veya cebinde taşıyanlar da kameralara yansıdı.

“YASAK GELDİĞİNİ BİLMİYORUM”

İstiklal caddesinde yürüyüş yapan bir vatandaş “Hava çok sıcak olduğu için maske takamıyorum. Terliyorum. O da bir hastalık yapıyor. Maske ile dolaşmak çok zor” dedi. İdari para cezasının hatırlatıldığı vatandaş, “Yasak ne zaman geldi? Benim haberim yok. Çok bir cezası yoksa takmayı düşünmüyorum. Maske beni çok yoruyor” ifadelerini kullandı.

“CEZA PARASI ÖDEMEMEK İÇİN MASKE TAKIYORUM”

Maskesiyle görüntülenen 62 yaşındaki Ayşe Yıldız ise, “Ben virüse de hastalığa da inanmıyorum. Şu an bu maskeyi para ödememek için takıyorum. Cezası varmış. Bilmiyordum. O yüzden taktım. Yoksa ben çok sağlıklıyım. Bütün gençlere taş çıkartırım. Maskeye ihtiyacım yok benim” şeklinde konuştu.

“İNSANLARIN BİRBİRLERİNE SAYGISI YOK”

Taksim’de esnaflık yapan Bekir Akdağ, tüm gün gözlem yaptığını belirterek şunları söyledi; Ben bu caddede esnaflık yapıyorum. Gözlemliyorum ve insanların neredeyse yüzde 50’si maske takmıyor. İnsanlarımız bilinçsiz davranıyor. O yüzden maske yasağının gelmesi çok iyi oldu. En azından herkes maskesini takar ve birbirlerine saygısı olmuş olur. Maske takmayan insanlar bana bir şey olmaz mantığıyla hareket ediyor. Kimsenin birbirine saygısı yok. İnsanların saygısı olsaydı bu hastalık çoktan biterdi.

İHSANOĞLU:  PARA KORKUSUNDAN MASKE TAKILMAYA BAŞLANDI

Maske takma zorunluluğunun hastalığın gidişatında önemli rol oynayacağını belirten Sadık İhsanoğu, “Kararı çok yerinde ve doğru buldum. Hatta daha erken bile uygulanabilirdi. Bizim milletimizde bilinç yok. İlla yaptırım uygulamak gerekiyor. Şimdi çoğu insan para korkusundan maskesini takmaya başladı. Çok daha iyi oldu” ifadelerini kullandı.

ESENYURT’TA MASKE TAKMAMAKTA ISRAR EDİNCE CEZAYI YEDİ

Esenyurt’ta polis ekipleri meydan ve çevresinde maske denetimi yaptı.  Meydanda maskesiz olarak yürüyen bir kadın da polis ekipleri tarafından uyarıldı. Uyarılara rağmen maskesini takmayan ve umursamaz tavırlarıyla dikkat çeken kadına polis ekipleri 3150 lira idari para cezası kesti.

Ceza kesilen kadının polis ekipleri ceza keserken sürekli gülümsemesi de kameralara yansıdı.  Öte yandan trafik polisleri de Esenyurt’ta çeşitli noktalarda minibüslerde denetim yaptı.  Fazla yolcu olan minibüslere ceza kesilirken, maskesiz olduğu görülen vatandaşlar da minibüslerden indirildi.

The post İstanbul’da maske denetimi! Takmamakta ısrar edince ceza yedi appeared first on maltepe.com.tr.

Yarasalar, Texas Tech Üniversitesi’nden Nijeryalı doktora öğrencisi Iroro Tanshi’nin hayattaki en büyük tutkusu. Yarasalar için “Bu hayvanlar birer başyapıt” diyor.

Tanshi, son dönemde koronavirüs salgınının insanlara geçmesinde rol oynadığı yönündeki iddialar nedeniyle imajı iyice bozulan yarasalar hakkındaki olumsuz itibarı yok etmek için çalışmalar yapan bilim insanlarından birisi.

Salgının tüm dünya geneline yayılmasıyla Avustralya’dan Endonezya’ya yarasaların toplu şekilde itlaf edildiği ya da başka yerlere sürüldüğü yönündeki haberler, hayvan hakları savunucularını harekete geçirdi.

Peki ama bu salgının yayılmasından ve koronavirüsün insanlara taşınmasından gerçekten de yarasalar mı sorumlu?

Chidiogo Okoye/SMACON/BBCIroro Tanshi

Neden bazı insanlar yarasaları suçluyor?

Tanshi, SARS-CoV-2 olarak adlandırılan ve bugüne kadar dünyada 9 milyona yakın insanı etkileyen yeni tür koronavirüsün daha önce “at nalı” olarak adlandırılan vahşi bir yarasa türünde tespit edilen virüsle yüzde 96 oranında benzerlik taşıdığını söylüyor.

Bu nedenle de son dönemdeki salgından birçok kişi yarasaları sorumlu tutuyor. Ancak bilim, bu varsayımdan daha farklı düşünüyor.

“Son dönemde evrimle ilgili yapılan araştırmalar, yaklaşık 40-70 yıl önce SARS-CoV-2virüsünün, at nalı yarasalarda görülen virüsten ayrışmaya başladığını gösteriyor” diyen Tanshi, elde dilen bulguların “yarasaların SARS-CoV-2 virüsünü insanlara doğrudan taşımış olmayabileceğine dair yeni kanıtlar sunduğunu” belirtiyor.

Kenya’daki Maasai Mara Üniversitesi Doğal Yaşam Biyolojisi Bölümü’nden Kıdemli Öğretim Görevlisi Dr. Paul W. Webala da Tanshi ile aynı görüşleri paylaşıyor.

“Evrim açısından yarasalar ve insanlar birbirlerinden çok farklı iki tür ve dolayısıyla eğer SARS-CoV-2 yarasalardan geldiyse, bazı ara taşıyıcılardan geçmiş olabileceğini düşünüyorum.”

Bilim insanlarının büyük bir kısmı, virüsün kaynağı yarasalar olsa bile bunu insanlara taşıyanın bu hayvan türü olamayacağını düşünüyor. Bu aracı canlının kim olduğu henüz kesin olarak bilinmiyor ancak şüpheler pangolinde yoğunlaşıyor.

Dr Paul Webala/BBCDr Webala

Virüsün bu kadar yayılmasının sorumlusu kim?

Tanshi ve diğer birçok bilim insanı, mevcut salgının bu kadar yayılmasından insanların sorumlu olduğu konusunda hem fikir.

Webala, insanların eylemlerinin pandemi için mükemmel bir ortam yarattığı görüşünde:

“Doğal yaşam alanlarının istilası ve buna bağlı olarak bu alanların yok ve tahrip olması, insanların vahşi yaşamı başka yerlere taşıması, depolaması ve ticaretini yapması gibi eylemlerin tamamı, daha önce birbirleriyle hiç temas etmemiş canlı türleri arasında bu tarz patojenlerin yayılması için ideal koşulları oluşturdu.”

Tanshi de, “İnsana bulaşabilen hayvan hastalıklarının ortaya çıkma riskinin, habitatların tahrip edilmesiyle birlikte arttığını gösteren bir dizi kanıt mevcut” diyor.

Getty Images/BBC

Yarasaların itlaf edilmesinin insanları koronavirüsten korumayacağı belirtiliyor. Aksine, doğal yaşam savunucuları, bu hayvanların toplu şekilde öldürülmesi ve doğal habitatlarından koparılmasının durumu daha da kötüleştirebileceği uyarısı yapıyor.

Dr. Webala, “14 binden fazla yarasa türünün yaklaşık yüzde 70’i böçekçil, yani sadece böcekler ve eklembacaklılarla besleniyor” diyor ve yarasaların yediği uçan ile gece ortaya çıkan böceklerin dang humması ve sıtma gibi insanlara da bulaşabilen hastalıklar taşıdığına dikkat çekiyor.

Yarasaların itlaf edilmesi ya da başka yerlere taşınması, bu böceklerin çoğalmasına neden olabilir ve böylece insanlara yönelik riskin daha da artmasına yol açabilir.

Getty Images/BBC

Yarasaların hangi faydaları var?

Dr. Webela, “Bir gün içerisinde pamuklu bir kıyafet giydiyseniz, çay ya da kahve içtiyseniz, mısırdan yapılmış bir yiyecek ya da tarımsal gıdalar tükettiyseniz, yolunuz yarasalarla mutlaka kesişmiş demektir” diyor.

Yarasalar, polen taşıma, tohum dağıtma ve haşereleri yok etme gibi hizmetler sunarak, ekosistem içerisinde kritik bir rol oynuyor. Gıdadan kozmetiğe, mobilyadan tıbba birçok alanda yarasaların önemli katkıları var.

Yarasalar olmasaydı, Hindistan’da durian hasadı başarılı olmaz, Madagaskar kendine has baobab ağaçlarını kaybeder ve Avustralya fındığı tarlaları da tahrip edilmiş olurdu.

Webela, “Yarasalar, kuşların iki katı kadar tohum dağıtabiliyor. Böylece, hayati öneme sahip gen akışı ve tropikal bölgelerde parçalanmış ormanların yeniden ağaçlanması sağlanıyor.

Yapılan bazı araştırmalar, yarasaların yalnızca ABD’de haşere kontrolüne yardımcı olarak ve ekinlere yönelik hasarı azaltarak, çiftçileri yılda milyarlarca dolarlık zarardan kurtardığını gösteriyor.

Wellcome Collection/BBC

Yarasaları özel kılan diğer özellikler neler?

Tanshi, “Yarasalar şaşırtıcı derecede başarılı hayvanlar. Antarktika haricinde tüm kıtalarda varlar. Bir yarasa araştırmacısı olarak, mağaralarda, ormanlarda, dağlarda ve bozkırlarda çalışmalar yaptım” diyor.

Tanshi’ye göre, yarasalar evrimsel adaptasyon konusunda en üst noktaya ulaşmış hayvanlar:

“Parmaklarının kanat olabilmesi, sesle yerlerini belirleyebilmeleri ve görme kabiliyetleri sayesinde akşam vakti karanlık gökyüzünü ele geçirebiliyorlar. Eğer memeliler bir sanatsa, yarasalar da bunun başyapıtıdır.”

Dr. Webala da yarasalar konusundaki bu heyecanı paylaşıyor ve neden korunması gereken bir tür olduğuna dair ise daha pragmatik bir tez ortaya atıyor:

“Yarasaların özellikle patojen ve hastalıklara göre uyum sağlayan olağanüstü bir bağışıklık sistemi olduğu yeni yeni anlaşılıyor. Bu olağanüstü direnç, insanların virüslere karşı savunmasını güçlendirmek için yeni yöntemlerin bulunmasına yol açma potansiyeline sahip.”

The post Koronavirüs salgınının sorumlusu yarasalar mı? appeared first on maltepe.com.tr.

Hasöksüz, “Eğer 1500’lü sayıları indiremezsek ve virüs logaritmik olarak yayılırsa ki biz bunu nisan ayında yaşadık. Yeniden 3 binleri 5 binleri görebiliriz” dedi.

Yeni normal hayatın insanlar tarafından yanlış anlaşıldığına dikkat çeken Sağlık Bakanlığı Koronavirüs Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Mustafa Hasöksüz, “65 yaş ve üzeri vatandaşlar ile gençlerin kısıtlaması kaldırıldı.

İşletmeler, restoranlar, konserler gibi faaliyetler ‘yeni normal hayat’ diye tabir edilen bir döneme geçti fakat insanlarımız maalesef bunu yanlış anladı. Yeni normali eski normalle karıştırdılar, kurallardan uzaklaştılar” açıklamasında bulundu.

“800’ÜN ALTINA HİÇ İNEMEDİK”

Habertürk’ten Demet Demirkır’ın haberine göre; Türkiye’ye ait çok güzel gelenekler ve adetler olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Hasöksüz, “Düğünlerimiz, asker uğurlamalarımız var. Ancak bu kültürlerin içerisinde insanlar maskesiz ve sosyal mesafeye dikkat etmeden, çok yakın temaslarla hastalığın bulaşmasına neden oldular.

Öyle ki Sağlık Bakanımızın açıkladığı vakaya göre bir kişi 150 kişiye hastalık bulaştırmış. Bu virüs logaritmik olarak insandan insana yayılıyor. 1 Haziran’a kadar olan dönemde günlük vakayı 800’lere kadar indirdik. Avrupa ülkeleriyle karşılaştırılacak olursak, Fransa, İtalya, Almanya, İspanya gibi şubat-mart ayında pik yapan ülkeler bugün günlük vaka sayılarını 300’lere kadar indirdiler. Biz ise 800’ün altına hiç inemedik.

Komşumuz olan İran da 800’lere kadar indi ancak onlar da kuralları pek önemsemedi. Şu anda vaka sayısı 3 binleri gördü ve ikinci pik yapma durumundalar, ikinci bir dalgayı yaşıyorlar” diye konuştu.

“YENİDEN 3 BİNLERİ 5 BİNLERİ GÖREBİLİRİZ”

Prof. Dr. Mustafa Hasöksüz, “Benim kişisel korkum; eğer 1.500’lü sayıları indiremezsek ve virüs logaritmik olarak yayılırsa ki biz bunu nisan ayında yaşadık. Yeniden 3 binleri 5 binleri görebiliriz ve nisan ayında yaşadığımız kısıtlılıkları ve önlemleri yeniden yaşayabiliriz. Bu nedenle özellikle şimdi bin 500’lü sayıları yeniden aşağıya doğru çekmemiz gerekiyor. Bu bir aylık kayıp demektir çünkü bir ay önce de bin 500 idi” dedi.

“ÖLÜM ORANLARI SIFIRLANMAZSA SONBAHARDA DAHA ÇOK İNSAN HAYATINI KAYBEDECEK”

Yaz döneminden itibaren ölüm oranları sıfırlanmazsa ve 300-400’lü sayılara inilemezse, eylül-ekim dönemiyle birlikte rutin soğuk algınlığı ile Covid’in daha yüksek sayıda insanın hayatını kaybetmesine neden olacağını belirten Prof. Dr. Hasöksüz, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bu nedenle yaz dönemini iyi geçirmek ve şimdiki rakamları en azından bir hafta önceki yerine çekmemiz gerekiyor. 1.500 vakanın 200’ü hastaneye yatan olgulardan oluşuyor.

Hastaların yüzde 90-95’i ise hastalığı ayakta geçiriyor, bunlar semptomu olmayan, asemptomatik Covid hastaları dediğimiz hastalardır. İşte bu kişiler farkına varmadan hastalığı yaymaya devam ediyor. Esas tehlike semptom göstermeyen ve virüsü saçan bu kişilerdir çünkü bu kişiler kalabalık ortamlarda, metrolarda, otobüslerde, düğünlerde, restoranlarda virüsü farkına varmadan ciddi sayıda kişiye bulaştırabilirler. Bu nedenle de kısıtlılık söz konusu olabilir.

O yüzden diyoruz ki; maske, sosyal mesafe ve el hijyeniyle ciddi başarı elde edilebilir. Bunu Avrupa ülkeleri yaptılar ama maalesef biz yapamadık ancak yapabiliriz diye düşünüyorum.”

42 şehirde zorunlu maske kullanımının söz konusu olduğunu ve cezai yaptırımların uygulandını kaydeden Prof. Dr. Hasöksüz,

“Bu, önlem paketlerinden biridir. Eğer insanlar gönüllü olarak, sorumluluk sahibi bireyler olarak bunları uygulamazlarsa devlet yaptırım getirmek zorunda kalır. Çünkü virüs yaşlılara bulaştığı zaman düşünün ki altta yatan bir başka hastalığı olan yaşlıların ikinci bir hastalığı oluyor veya bağışıklık sistemleri zayıf olduğu için yoğun bakıma yatmak zorunda kalıyorlar. Bazıları maalesef hayatlarını kaybedebiliyorlar. Bu nedenle bu tip olgularla karşılaşmamak için sayıyı bir şekilde düşürmemiz gerekiyor” dedi.

“SAĞLIK ÇALIŞANLARI ARTIK YORULDU”

Prof. Dr. Mustafa Hasöksüz,

“Geçtiğimiz dönemde kahraman sağlık çalışanları 24 saatten fazla nöbet tutarak oldukça başarılı bir sınav verdi. Türkiye’deki ölüm oranları Avrupa ortalamasının çok altındadır. Belçika’da yüzde 16, İtalya’da yüzde 15, Fransa’da yüzde 12 gibi rakamlardan bahsediyoruz. Ölüm oranı en düşük olan Avrupa Birliği ülkesi Almanya’da oran yüzde 4 iken bizde bu rakam yüzde 2.7. Türkiye’nin başarısı alınan tedbirler, hastane, bakım ve kahraman sağlık çalışanlarının becerileridir fakat sağlık çalışanları artık yoruldu.

Bu kişilerin yorulmamaları ve motivasyonlarını kaybetmemeleri için artık daha fazla hastaneye gidilmemesi gerekiyor yani ikinci bir dalganın olmaması gerekiyor. Olursa sağlık çalışanlarına ayıp olacak. Dolayısıyla insanların biraz daha sorumluluk sahibi olması gerekiyor.

Bunun için de insanlar kurallara uyacak ve uymayanı da uyaracak. Bundan sonra herkes çevresindekileri uyarmak zorunda. Maske takmayanı, sosyal mesafeye uymayanı restoranlarda, otobüslerde, her yerde uyaracağız çünkü artık bunu yapmak zorundayız” şeklinde konuştu.

The post Bilim Kurulu üyesinden korkutan açıklama: Sonbaharda daha çok insan hayatını kaybedecek appeared first on maltepe.com.tr.

‘SALGIN DEVAM EDİYOR’

Normalleşme kavramının Türkiye’de yanlış anlaşıldığını düşündüğünü belirten Prof. Dr. Tezer, “Normalleşme süreci işlerin bittiği, artık koronavirüsün ülkemizde olmadığı anlamına gelmiyor. Sadece vaka sayılarının azaldığını, daha kontrol edilebilir bir düzeye geldiğini ve artık kontrollü bir normal hayata geçiş anlamına geldiğini söylemektedir. Tüm dünyada salgın devam ediyor” dedi.

‘1500 SAYISI BİZİM İÇİN BİR ALARM’

Prof. Dr. Tezer, virüsün ultraviyole ışınlarından, nemden ve sıcaktan etkilendiğini, bulaşıcı özelliğini nispeten kaybettiğinin bilindiğini hatırlatarak, “Ama temas arttıkça, maske takmadıkça, 1,5 metreden daha fazla yaklaştıkça, uzun süre sohbet ettikçe, özellikle 15 dakikanın üzerindeki sohbetlerde kalabalık yerlerde bulaş da kaçınılmaz. İsterse kış virüsü olsun, isterse başka virüs olsun bulaşma devam edecektir. İnsanlarımızın biraz dikkat etmemesi sebebiyle vaka artışları meydana geldi. 900’lü rakamlardayken 1500’lü rakamlara geldik, tabii ki bizim için bu uyarıcı niteliğinde, yani çok ciddi bir artış olarak belki yorumlanmayabilir. Ama bizim için ciddi bir uyarı bu, önlemlere dikkat etmezseniz vaka sayıları daha da artabilir. Vaka sayılarınızda 5 gün üst üste artış görürseniz aslında bu işlerin bir yerde ters gittiği anlamına gelir. Bizim için bir alarm diye düşünün, 1500’lü rakamlar, kurallardan uzaklaşıyorsunuz anlamına gelen bir rakam. Bu, ‘alarm, zil çalıyor, dikkat edin, bakın daha fazla kurallara uymazsanız rakamlar artabilir’ demek” ifadelerini kullandı.

‘MASKEYİ AKSESUAR GİBİ TAKIYORLAR’

Prof. Dr. Tezer, vaka sayılarındaki artış nedenlerine ilişkin de şunları söyledi:
“En sık yapılan yanlış fazlaca özgüven. İnsanlarımızda olan ‘bana nasılsa bir şey olmaz’ yanlış bir algı. Sanki artık salgın bitti. Sonuç itibarıyla ekranlarda tüm dünyada bir normalleşme süreci görüyoruz, plajların yoğunluğunu görüyoruz, insanlar sokaklarda. Toplumda da bu yanlış bir algıya sebep oluyor, tamam ülkemizde azaldı, dünyada da azaldı, ‘daha rahatız’ gibi bir algı oluşuyor. Diğeri maskelerin yanlış kullanımı. İnsanlar psikolojik olarak maskeyi takıyorlar, alınlarına, çenelerine, burun açık ve onu bir aksesuar gibi kullanıyorlar. Sosyal mesafe, kalabalık içerisinde maske takmamak, yani maskeyi doğru taksak da kalabalıkta takmamak. Kalabalık içerisine artık büyük bir özgüvenle girmek, kalabalıkta bulunmak. Bunlar maalesef rakamlarımızın artmasına sebep oldu.”

‘2 BİNDE KISITLAMALAR TEKRAR DEĞERLENDİRİLEBİLİR’

Günlük vaka sayılarındaki artışın sürmesi halinde önlemlerin tekrar gündeme gelebileceğini kaydeden Prof. Dr. Tezer, “Yarın 2 binli rakamlara ulaştığımızda aslında tekrar oturup değerlendirmek gerekebilir. En azından kalabalık alanlarda tekrar nasıl önlemler alınması gerektiği konusu masaya yatırılabilir. Bildiğimiz gibi şu an gizli yapılan nişan ya da asker uğurlama törenleri, belki de düğünler, bu bağlamda insanların toplu halde bir araya geldiği yerlerde bulaşın en fazla olduğunu hepimiz biliyoruz. Doğuda da maalesef son haftalarda bu şekilde artışlar oldu. Temas çok önemli burada, teması kesmeniz gerekiyor. Kaldı ki şu an 65 yaş üstü de belli saatlerde dışarıda, çocuklarımız dışarıda. Tekrardan toplu halde insanların bir araya geldiği alanlarda kısıtlamalar gelir mi, vaka artışları olursa elbette ki oturulup tekrar değerlendirilebilir” dedi.

The post Bilim Kurulu Üyesi Tezer: Alarm zili çalıyor appeared first on maltepe.com.tr.

Dünya genelinde hükümetler, vatandaşlarını Covid-19 geçirip geçirmediklerini anlamak için, antikor testlerinden geçiriyor.

Bazı ülkeler ‘bağışıklık pasaportları’ adını verdikleri bir uygulama başlattı ve diğerleri de bu yöntemi uygulayabilir.

Fikir, bu pasaportla Covid-19 geçirdiğinizi ve koravirüsü taşımadığınızı ya da bir kez daha size bulaşmayacağını belgelemek ve pasaport sahibinin kısıtlama önlemlerinden çıkışı için bir yol sağlamak.

Ama bu teori doğru mu? Ve diğerleri hala kısıtlamalar altında yaşarken, randevulaşabilen, istediği gibi seyahat edebilen bir antikor taşıyıcısı seçkinler sınıfı yaratabilir mi?

Pam Evans, İskoçya’nın Aberdeen kentinde yaşıyor. İnternetten flört etme alanındaki yeni bir gerçeklikle karşılaştı. Evans, kendisiyle ilgilenen bir adamın bir yaklaşımda bulunduğunu söylüyor:

“Hafta sonu bir adam bana yaklaştı. ‘Geçen hafta Covid testi oldum, temiz olduğumu biliyorum. Buluşmalıyız’ dedi. Derhal ‘Hayır, kesinlikle olmaz’ dedim. Hemen, anında ağzını bozmaya başladı.”

Pem EvansBBC’ye konuşan Evans, kendisiyle ilgilenen bir adamın bir yaklaşımda bulunduğunu söylüyor.

Pam’in talibi, negatif koronavirüs testinden faydalanıp, kısıtlama kurallarını ihlal ederek, ziyarette bulunmak için bir neden olarak kullanmaya çalışıyordu.

Bu da, Covid-19 geçirmiş olduklarına dair bir sertifika alanların, bunu nasıl toplumda ayrıcalıklı bir konumda kullanacaklarını göstermesi açısından bir işaret olabilir mi?

New York’ta da insanla, antikor testlerini kullanıyor. Bu şekilde, kendileriyle randevuların güvenli olduğunu sergilemek için, hastalığa maruz kalıp, iyileştiklerini göstermeye çalışıyorlar.

Antikor testlerinin fotoğraflarını çekip, bir tür “Covid bağışıklığı pasaportu’ olarak kullanıyorlar.

Reuters

Teoriye göre, antikor geliştirmişseniz, hastalığı yeniden geçirmeyeceksiniz.

Randevulaşma bir yana, kimlerin işe dönmesinin ya da uçaklara binmesinin güvenli olduğuna karar verebilirsek ne olur? Bu kişiler için Covid-19 kısıtlamaları sona ermiş olabilir.

BAĞIŞIKLIK PASAPORTU NEDİR?

Bağışıklık pasaportu, Covid-19 geçirdiğinizi teyit eden bir sertifika. Normalde giremeyeceğiniz yerlere girmeniz için kullanılabilir.

Bir sertifika alabilmeniz için, virüse maruz kalınca vücudun ürettiği antikorları tespit etmek için yapılan testlerin pozitif çıkması gerekiyor.

BBC’Covid-19 pasaportu’

Estonya bir “bağışıklık pasaportu” sistemi kuruyor ve Şili de aynı prensipler üzerine kurulu bir “salıverilme sertifikası” planlıyor.

TransferWise adlı para transferi şirketinin kurucularından Tavvet Hinrikus, Estonya’da telefon uygulamasına dayanan öncü sistemin geliştirilmesine yardımcı olan isimlerden.

BBC’ye konuşan Hinrikus “Bunu kullanmamızın uygun olacağı alanlar var… yaşlılarımıza kim bakacak; gidip, anne ve babamı görebilir miyim gibi” diyor.

“Bağışıklık konsepti varsa, bence bağışıklık kazanan insanlar, yaşlıların bakımı ve ön safta çalışmak için sertifika alabilirler.”

ReutersEstonya’nın Covid bağışıklık pasaportu cep telefonunda

Antikor ve potansiyel olarak bağışıklık durumunu göstermek için geliştirilen başka uygulamalar da var.

Bir örnek onfido. Fotoğraflı bir kimliği, kullanıcının biyometrik bilgileriyle eşlemek için yapay zekayı kullanıyor.

Bu, antikor durumu teyit edilen uygulamanın kullanıcılarına çok sayıda ayrıcalık verebilir.

Uygulamanın kurucularından Husayn Kasai “Örneğin seyahat sektöründe, ABD’deki bazı otel sektörleri bir uygulama üzerinden bağışıklık pasaportlarını kabul ediyor” dedi ve ekledi:

“Öncelikle sosyal mesafenin bir seçenek olmadığı spa ya da spor salonu gibi hizmetlere erişmek isteyen konuklar için.”

AFP

BAĞIŞIKLIK PASAPORTU SEÇKİNLERİ

Ancak antikor testlerinin kötü bir yanı olabilir mi, Covid bağışıklığı bulunan, potansiyel bir seçkinler tabakası gibi.

İstediğini yapabilen bağışıklığa sahip insanlar ve evlerinde kapalı kalan ya da sosyal mesafeyle kısıtlanan insanlardan oluşan iki katmanlı bir toplum.

University College London’dan (UCL) Sağlık, Psikoloji ve Davranış Bilimi Profesörü Robert West, bağışıklık pasaportu olanların istedikleri yerde çalışabildiği, antikoru olmayanların ise iş bulamadığı “bölünmüş bir toplumdan” korkuyor.

West “Bir tür sertifika alabilirseniz, bu sertifikayı alamayanların açamayacağı kapıları açabileceğiniz bir durum düşünün” diyor.

“Çok katmanlı bir toplum yaratabilir ve ayrımcılık ile eşitsizlik düzeylerini artırabilir.”

West aynı zamanda, bağışıklık anlayışının tümden pek de sağlam olmayan temellere oturuyor olabileceğini söylüyor.

“Sağlam bilimsel kanıtlara dayalı olmaz. Kendinizin virüse bağışık olup olmadığınızı ya da virüsü diğer insanlara geçirecek bir durumda olup olmadığınız ihtimaline dayanıyor.

Reuters

Profesör West, yakın tarihli antikor sertifikalarına sahip insanların sağlık sektöründe tehdit altındaki insanlarla birlikte çalışabileceği, ya da şirketlerin çalışanlarının bağışıklık pasaportlarını diğer şirketlerle rekabette kullanabilecekleri bir noktaya gelinebileceğini söylüyor.

Ancak antikorların, bir insanın Covid-19 bulaştırıp bulaştırmayacağı konusunda yeterli kanıt bulunmadığına inanıyor ve hükümetlerin antikor testlerine büyük kaynaklar ayırdığından kaygılı.

HAVA SEYAHATİ

Salgından en çok etkilenen sektörlerden biri havacılık.

Reuters

Avrupa’nın en yoğun havaalanlarından Londra’daki Heathrow Havaalanı’nın Yönetim Kurulu Başkanı John Holland-Kaye, tüm ülkelerin antikor sertifikalarını tanımasını istiyor.

BBC’ye konuşan Kaye, “Gerçekten gereken şey, sağlık pasaportunuzun gideceğiniz ülkede kabul göreceğini ve döndüğünüzde karantina altına alınmayacağınızı bilmek” diyor.

“Yani, gerçekten etkin olması için bilimin biraz daha net ve testlerin biraz daha çabuk yapılabiliyor olması gerek”

KASTİ ENFEKSİYONLAR

ABD’deki Harvard Hukuk Fakültesi’nden Petrie-Flom Sağlık Hukuku Politikası, Biyoteknoloji ve Biyoetik Merkezi’nden Carmell Shachar, bağışıklık pasaportu belirli ayrıcalıklar sağlarsa, insanların Covid-19 olmaya çalışacağından korkuyor.

Getty ImagesNew Orleans’da 19. yüzyılda da salgın görüldü.

“İşe geri dönmek istiyorsanız, ölümcül bir hastalığa yakalanmaya çalışacaksınız. Hem kamu sağlığı hem de bireysel olarak yakalanmanızı istemediğimiz bir hastalığa. Dolayısıyla bu teşvikleri yaratmak istemeyiz ” diyor.

Bir hastalığa bağışıklık üzerinden, toplumda bölünmelerin ortaya çıktığı tarihi emsaller de var.

19. yüzyılda ABD’nin New Orleans kentinde ortaya çıkan sarı humma salgınındaki “İntibak” prensibi bunun açık bir örneğiydi.

AFP

Stanford Üniversitesi’nden tarihçi Katheryn Olivarious, hastalığın bulaştığı insanların yarısını öldürdüğünü, ancak hastalığı geçirip, hayatta kalabilmenin kapıları açtığını söylüyor:

“İntibak ettiğiniz kabul görmezse, iş bulamazdınız, güvenli barınma bulamazdınız, bankalar size kredi vermekte daha isteksiz olurlardı”

Sarı hummaya bağışıklığın ayrıcalıkları çok barizdi ve o kadar değerliydi ki, bunlara erişmek için insanlar yaşamlarını bile tehlikeye atıyordu.

Reuters

‘ENDİŞELENMEYİN, ANTİKORU VAR’

Carmell Shachar, iş yapabilmek adına çalışanların mahremiyetinin ihlal edilebileceğinden de kaygılı.

“Yani, işverenim benden Covid geçirip geçirmediğime, antikor sahibi olup olmadığıma dair tıbbi bilgi isterse, bunu yapmaya izinleri var mı? Bu bilgilere sahip olduklarında, paylaşmalarına izin var mı? diye soruyor.

Schachar, bazı sektörlerde bu bilgileri kamuoyuna ifşa etmenin ticari faydalarının son derece net olduğunu söylüyor.

“Bir restoranda çalışıyorsam, işverenim kapıdan içeri giren herkese. ‘Endişelenmeyin, antikorları var’ diyebilir mi?”

Schachar insanların gerçekten salgın öncesine ya da ona yakın bir “yeni normale” dönmek istediğini ve bunun için ödünler vermeye hazır olduklarını vurguluyor.

“İfşa, yeni normale yakınlaştırıyorsa, insanların mahremiyet ve ifşaat arasındaki dengeye farklı yaklaşımları var” diyor.

BBC

TESTLERİN HIZLANDIRILMASI

Mümkün olduğunca çabuk “yeni normale” ulaşmak, dünya genelindeki hükümetlerin hedefi ve birçoğu enfeksiyon oranlarının yüksek olduğu yerlerde, tüm bir nüfusu antikor testinden geçirmeyi davetkâr bir fikir olarak görüyor.

Ne kadar çok insan hastalığı geçirirse, o kadar çok kişi potansiyel olarak işlerine geri dönebilir.

Getty Images

En çok sayıda teyitli koronavirüs can kaybının görüldüğü ülkeler ABD, Brezilya ve İngiltere. Enfeksiyon oranları da büyük ihtimalle dünyanın en yükseklerinden. New York Eyalet Valisi Andrew Cuomo’nun bahsettiği bir araştırmaya göre, New York kentinde yaşayanların yüzde 21’inde Covid-19 antikorları var.

İngiliz hükümeti de makro düzeyde antikor testinin yararlarına ikna olmuş durumda.

AFP

Sağlık Bakanı Matt Hancock bir basın toplantısında “Halkın koroavirüs geçirip geçirmediğini bilmesi için, geniş ölçekte antikor testlerine ihtiyacımız var. Roche Diagnostics ve Abbot Labs’in geliştirdiği iki ürün pozitif değerlendirme aldı. Önümüzdeki aylarda 10 milyondan fazla test kiti almak için sözleşme imzaladık” demişti.

Almanya ise daha ileri bir aşamada. Federal hastalık kontrol ve önleme kurumu olan Robert Koch Enstitüsü, geniş ölçekli bir rastgele antikor testi programı uyguluyor. Alman teşhis ve tıbbi görüntüleme şirketi Siemens Healthineers da, ayda 50 milyon test sağlayabileceğini söylüyor.

İSABET KAYGILARI

ABD’de antikor testleri üzerinde yapılan bir araştırmada, 12 antikor testinin yüzde 81 ila yüzde 100 doğru sonuç verdiği sonucuna varıldı.

Bu veriler Covid-19 testleri pozitif çıkan ve belirtileri gösterdikten 20 günden fazla süre sonra antikor testi yapılanlara ait.

Yani, hastalık geçirenlere yapılan testlerin çok isabetli olması gerek.

PAm Evans

Ancak ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC) bazı antikor testlerinin yarı yarıya yanlış pozitif sonuç verebileceğini söyledi.

Bu da, aslında hiç Covid-19 geçirmemiş insanların kendilerini güvende hissetmelerine yol açabilir.

Ve gerçekten de Covid antikorunuz varsa, bunun tam olarak ne anlama geldiği konusunda soru işaretleri de var.

Dünya Sağlık Örgütü, antikorlara sahip olmanızın, gerçekten bağışıklık kazandırıp kazandırmadığı konusunda şüpheler bulunduğunu açıkladı.

‘İKNA EDİCİ DEĞİL’

Aberdeen’de yaşayan Pam de antikor testi argümanının kendisini ikna etmediğini söylüyor.

“Bu bağışıklığın ne kadar süreceğini bilmiyoruz. Bu belirtileri gösterseniz de yüzde 100 doğru olup olmadığını bilmiyoruz. Bir parkta buluşup, kahve içmenin zararı yok. Ben zaten ilk buluşmada öpüşenlerden değilim. Yani beni için iki metre mesafe kuralı, erkeklerin en azından üzerinize abanamayacağı anlamına geliyor.”

The post Koronavirüs antikoruna sahip bir seçkinler sınıfı ortaya çıkar mı? appeared first on maltepe.com.tr.